İdari Yargıda Manevi Tazminat Davalarında Vekâlet Ücreti: 2026 İtibarıyla Yeni Dönem

İdari Yargıda Manevi Tazminat Davalarında Vekâlet Ücreti: 2026 İtibarıyla Yeni Dönem

Danıştay Onuncu Dairesi, E.2020/4342, K.2022/106 sayılı kararı ve AYM'nin E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararı ışığında

Anahtar Kelimeler: Manevi tazminat, tam yargı davası, vekâlet ücreti, İYUK m.31, HMK m.326, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi, AYM, idari yargı

Manevi tazminat davalarında talep edilen miktarın hâkim tarafından hangi ölçüde kabul edileceğini davanın başında kesin olarak öngörmek çoğu zaman mümkün değildir. Buna rağmen, uzun yıllar boyunca manevi tazminat talebinin kısmen reddedilmesi hâlinde reddedilen bölüm üzerinden davalı lehine de vekâlet ücretine hükmedilmesi, davacı açısından önemli bir mali risk oluşturmuştur.

Danıştay Onuncu Dairesinin E.2020/4342, K.2022/106 sayılı kararı da bu dönemin önemli kararlarından biridir. Ancak bu kararın dayandığı hukuki çerçeve, Anayasa Mahkemesinin 25.12.2024 tarihli E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararı ve 8 Ocak 2026 tarihli Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi değişikliği sonrasında önemli ölçüde değişmiştir.

Danıştay'ın 2022 tarihli yaklaşımı

İncelenen uyuşmazlıkta davacı, ameliyat sırasında karnında ameliyat makası unutulması nedeniyle 50.000 TL maddi ve 250.000 TL manevi tazminat talep etmiştir. Mahkeme maddi tazminat talebini tamamen reddetmiş, manevi tazminat talebinin ise 75.000 TL'lik kısmını kabul etmiştir.

Danıştay Onuncu Dairesi, o tarihte yürürlükte bulunan AAÜT'nin 10. maddesini esas alarak, kısmen reddedilen manevi tazminat yönünden davalı idare lehine nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini kabul etmiştir. Buna karşılık tamamen reddedilen maddi tazminat bakımından maktu vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiği sonucuna ulaşmıştır.

Dolayısıyla kararın verildiği dönemdeki sistemde, örneğin 100.000 TL manevi tazminat talep edilip 50.000 TL'ye hükmedilmesi hâlinde, reddedilen 50.000 TL üzerinden de davalı idare lehine vekâlet ücreti gündeme gelebiliyordu.

Ancak 2026 yılı itibarıyla bu yaklaşımın manevi tazminatın kısmen reddedilen kısmı bakımından sürdürülmesi mümkün değildir.

AYM'nin iptal kararı sistemi değiştirdi

Anayasa Mahkemesi, 25.12.2024 tarihli E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararıyla, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 326. maddesinin ikinci fıkrasındaki yargılama giderlerinin haklılık oranına göre paylaştırılmasına ilişkin kuralı “manevi tazminat davaları yönünden” iptal etmiştir.

AYM'nin temel gerekçesi, manevi tazminat miktarının hâkimin takdirine bağlı olması nedeniyle davacının dava açarken talebinin hangi oranda kabul edileceğini öngörememesi ve bunun mahkemeye erişim hakkı üzerinde öngörülemez bir mali risk yaratmasıdır.

İptal kararı 14.03.2025 tarihinde Resmî Gazete'de yayımlanmış, AYM tarafından dokuz aylık süre öngörüldüğü için 14.12.2025 tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Bu değişiklik idari yargıyı da etkiliyor mu?

İdari yargı bakımından kritik nokta, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 31. maddesidir. İYUK, yargılama giderleri konusunda Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na atıfta bulunmaktadır. Nitekim Danıştay kararlarında da İYUK m.31'in HMK'nın yargılama giderlerine ilişkin hükümlerine yaptığı atıf açıkça uygulanmaktadır.

Bu nedenle tam yargı davası niteliğindeki manevi tazminat davalarında da, HMK m.326/2'nin manevi tazminat davaları yönünden yürürlükten kalkmasının sonuçlarının dikkate alınması gerekir.

Başka bir ifadeyle, İYUK m.31 aracılığıyla uygulanması mümkün olmayan hâle gelen HMK m.326/2 hükmünün, idari yargıda manevi tazminatın kısmen reddedilen kısmı bakımından yeniden uygulanması mümkün değildir.

8 Ocak 2026'da AAÜT de değiştirildi

AYM'nin iptal kararının ardından, 08.01.2026 tarihli ve 33131 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan değişiklikle Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 10. maddesinin ikinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır.

Kaldırılan düzenleme, manevi tazminat davasının kısmen reddi hâlinde karşı taraf vekili lehine nispi vekâlet ücreti verilmesini öngörüyordu. Türkiye Barolar Birliği de değişikliğin doğrudan AYM'nin E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararının gereğini yerine getirmek amacıyla yapıldığını açıklamıştır.

Böylece 2026 itibarıyla manevi tazminat talebinin kısmen reddedilmesi nedeniyle davalı lehine ayrıca nispi vekâlet ücreti hesaplanmasına dayanak oluşturan özel düzenleme de ortadan kalkmıştır.

2026 itibarıyla uygulama

Bu nedenle örneğin bir tam yargı davasında:

100.000 TL manevi tazminat talep edilmiş, 50.000 TL'sine hükmedilmiş ve 50.000 TL'lik kısım reddedilmişse;

• kabul edilen 50.000 TL üzerinden davacı lehine, yürürlükteki AAÜT'nin 10/1. maddesi uyarınca vekâlet ücreti hesaplanır;

• reddedilen 50.000 TL üzerinden davalı idare lehine ayrıca vekâlet ücreti takdir edilmez.

2026 tarihli Bölge Adliye Mahkemesi kararlarında da AYM'nin iptal kararı ve 08.01.2026 tarihli AAÜT değişikliği birlikte değerlendirilerek aynı sonuca ulaşılmaya başlandığı görülmektedir. Örneğin Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 26. Hukuk Dairesi, AYM kararının yürürlüğe girmesi ve AAÜT m.10/2'nin kaldırılması sonrasında, kısmen reddedilen manevi tazminat bakımından davalı lehine vekâlet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini açıkça belirtmiştir.

Tamamen reddedilen manevi tazminat farklı

Burada önemli bir ayrım bulunmaktadır.

AAÜT'nin 10. maddesinin üçüncü fıkrası yürürlükte kalmaya devam etmektedir. Bu hüküm, manevi tazminat davasının tamamen reddedilmesi hâlinde avukatlık ücretinin Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümüne göre belirlenmesini öngörmektedir.

Dolayısıyla;

Manevi tazminat talebinin sonucu	Davalı lehine vekâlet ücreti
Talebin tamamı kabul	Verilmez
Talep kısmen kabul, kısmen ret	Reddedilen kısım için verilmez
Talebin tamamı ret	AAÜT m.10/3 kapsamında verilir

Örneğin 100.000 TL manevi tazminat talebinin 1 TL'sinin kabul edilmesi ve 99.999 TL'sinin reddedilmesi hâlinde dahi, dava kısmen kabul edilmiş olduğundan reddedilen bölüm üzerinden davalı lehine ayrıca vekâlet ücreti çıkarılmaması gerekir. Buna karşılık talebin tamamının reddedilmesi farklı bir hukuki durumdur.

Sonuç

Danıştay Onuncu Dairesinin E.2020/4342, K.2022/106 sayılı kararı, verildiği dönemde yürürlükte bulunan AAÜT hükümleri bakımından kısmen reddedilen manevi tazminat üzerinden davalı lehine nispi vekâlet ücreti öngören yaklaşımı yansıtmaktadır.

Ancak AYM'nin E.2024/29, K.2024/226 sayılı kararıyla HMK m.326/2'nin manevi tazminat davaları yönünden iptal edilmesi ve bu iptal hükmünün 14.12.2025 tarihinde yürürlüğe girmesi; ardından 08.01.2026 tarihinde AAÜT m.10/2'nin kaldırılması, 2026 itibarıyla farklı bir hukuki çerçeve oluşturmuştur.

Bu nedenle 2026 tarihli bir idari yargı tam yargı davasında manevi tazminat talebinin kısmen kabul edilmesi hâlinde, reddedilen kısım üzerinden davalı idare lehine ayrıca vekâlet ücretine hükmedilmemesi gerektiği sonucuna ulaşılmaktadır.

Buna karşılık manevi tazminat talebinin tamamen reddedilmesi hâlinde AAÜT m.10/3 uyarınca davalı lehine maktu vekâlet ücreti verilmesi mümkündür.

Bu değişiklik, özellikle yüksek miktarda manevi tazminat talep edilen tam yargı davalarında davacının dava açarken karşılaşabileceği mali riski önemli ölçüde değiştiren bir gelişmedir.