İhtiyati Tedbir ve İhtiyati Haciz Kararlarının Uzun Süre Devam Etmesi Mülkiyet Hakkının İhlaline Yol Açabilir mi?

I. Giriş
İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz, yargılama sonucunda verilecek kararın etkisiz veya uygulanamaz hâle gelmesini önlemek amacıyla öngörülmüş geçici hukuki koruma mekanizmalarıdır. Bu tedbirler, bir taraftan hak arama özgürlüğünün ve etkili hukuki korunmanın sağlanmasına hizmet ederken diğer taraftan tedbirden etkilenen kişinin malvarlığı üzerindeki tasarruf yetkisini sınırlandırabilmektedir.
Özellikle taşınmazların tapu kayıtlarına işlenen ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz şerhleri, malikin taşınmazı üzerindeki mülkiyet hakkını sona erdirmemekle birlikte taşınmazın devredilmesini, ekonomik değerinden yararlanılmasını ve hukuki tasarruflara konu edilmesini önemli ölçüde güçleştirebilir. Bu sınırlamanın yargılama süresince devam etmesi, başlangıçta geçici nitelikte olan hukuki koruma tedbirinin zamanla mülkiyet hakkı üzerinde ağır bir müdahaleye dönüşmesine neden olabilir.
Anayasa Mahkemesi, ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarının uzun süre uygulanmasından kaynaklanan başvurularda, bu tedbirlerin yalnızca verildikleri tarihteki hukuki koşullar bakımından değil, uygulanmaya devam ettikleri süre ve malikin mülkiyet hakkı üzerindeki etkileri bakımından da değerlendirilmesi gerektiğini kabul etmektedir.
Mahkemenin Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda Hayvancılık San. ve Tic. Ltd. Şti., İbrahim Geçer ve Şeyhmus Terece kararlarında ortaya koyduğu ilkeler, 22/9/2026 tarihli Mehmet Gökhan Eminoğlu ve diğerleri kararında da sürdürülmüştür. Bu içtihat çizgisinin temelinde, geçici hukuki korumanın amacı ile mülkiyet hakkının etkili biçimde korunması arasında adil bir dengenin kurulması gerekliliği bulunmaktadır.
Bu çerçevede cevaplanması gereken temel soru, ihtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararının hukuka uygun olup olmadığıyla sınırlı değildir. Asıl mesele, başlangıçta hukuka uygun olarak verilen bir tedbirin, uygulanma süresi ve sonuçları itibarıyla hangi aşamada ölçüsüz bir mülkiyet hakkı müdahalesine dönüşeceğidir.
II. İhtiyati Nitelikteki Mahkeme Kararlarının Mülkiyet Hakkına Müdahale Niteliği
1. Geçici hukuki korumanın amacı ile mülkiyet hakkının korunması arasındaki ilişki
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 389. maddesine göre mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişiklik nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşması veya tamamen imkânsız hâle gelmesi ya da gecikme sebebiyle bir sakıncanın veya ciddi bir zararın doğması ihtimali varsa uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyati tedbir kararı verilebilir. Kanunun 391. maddesi ise tedbirin kapsamını, mal veya hakkın muhafaza altına alınması, bir yediemine tevdi edilmesi ya da bir şeyin yapılması veya yapılmaması gibi farklı biçimlerde düzenlemiştir.
İhtiyati haciz ise 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257. ve devamı maddelerinde düzenlenmiş olup para alacağının zamanında tahsil edilmesini güvence altına almayı amaçlamaktadır. Bu kapsamda borçlunun malvarlığı üzerinde geçici bir hukuki kısıtlama meydana getirilerek alacaklının ileride yürüteceği icra takibinin sonuçsuz kalmasının önüne geçilmek istenir.
Her iki kurumun da ortak özelliği, henüz uyuşmazlığın esası hakkında kesin bir hüküm verilmeden önce mevcut hukuki veya fiilî durumun korunmasını sağlamalarıdır. Dolayısıyla bu tedbirlerin uygulanması, tek başına hukuka aykırı veya mülkiyet hakkıyla bağdaşmaz olarak değerlendirilemez. Aksine, alacaklının alacağına kavuşabilmesi veya davacının dava sonunda elde edeceği hakkın korunması bakımından bu mekanizmaların işletilmesi meşru ve gerekli olabilir.
Ancak geçici hukuki koruma tedbirinin bir tarafın hakkını korurken diğer tarafın mülkiyet hakkını sınırlandırdığı da gözden uzak tutulmamalıdır. Örneğin taşınmazın tapu kaydına ihtiyati tedbir şerhi konulması, malikin taşınmaz üzerindeki mülkiyetini sona erdirmese de taşınmazı üçüncü kişilere devretmesini veya ekonomik değerinden serbestçe yararlanmasını engelleyebilir. İhtiyati haciz şerhi de benzer biçimde taşınmaz üzerindeki hukuki ve ekonomik tasarrufları sınırlandırabilir.
Bu nedenle tedbirin geçici hukuki koruma niteliğinde olması, mülkiyet hakkına yönelik bir müdahale oluşturmadığı anlamına gelmez. Mülkiyet hakkı yalnızca malı fiilen kullanma yetkisinden ibaret değildir. Malikin malvarlığı üzerinde tasarrufta bulunabilmesi, malın ekonomik değerinden yararlanabilmesi ve hukuki işlemlere konu edebilmesi de bu hakkın koruma alanındadır.
2. Mülkiyet hakkı bakımından anayasal denetimin kapsamı
Anayasa'nın 35. maddesi mülkiyet ve miras hakkını güvence altına alırken 13. maddesi temel hak ve özgürlüklerin sınırlandırılmasına ilişkin genel ilkeleri düzenlemektedir. Buna göre mülkiyet hakkına yönelik bir müdahalenin anayasal bakımdan kabul edilebilir olması için kanuni dayanağının bulunması, meşru bir amaç taşıması ve ölçülü olması gerekir.
AYM'nin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarında yaptığı değerlendirme de bu anayasal çerçeveye dayanmaktadır. Bununla birlikte Mahkemenin yaklaşımında önemli olan, tedbirin varlığının soyut biçimde değerlendirilmesi değil, somut olayda mülkiyet hakkı üzerinde meydana getirdiği sonuçların incelenmesidir.
Nitekim Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda kararında Mahkeme, taşınmaz üzerindeki ihtiyati haciz şerhinin başvurucuyu mülkünden yoksun bırakmadığını ve taşınmazın fiilen kullanılmasına engel olmadığını kabul etmiştir. Buna rağmen şerhin taşınmazla ilgili ekonomik ve hukuki tasarrufları önemli ölçüde sınırlandırdığını ve taşınmazın değeri üzerinde olumsuz etkiler doğurabileceğini belirtmiştir.
Benzer şekilde İbrahim Geçer kararında da taşınmazın fiilen kullanılmaya devam edilmesi, tapu kaydındaki ihtiyati tedbirin mülkiyet hakkına müdahale oluşturduğu gerçeğini ortadan kaldırmamıştır.
Buradan çıkan sonuç, mülkiyet hakkına müdahale değerlendirmesinin yalnızca fiilî el koyma veya kullanımın tamamen engellenmesi gibi ağır müdahalelerle sınırlı olmadığıdır. Taşınmazın devredilmesi ve ekonomik değerinden yararlanılması üzerindeki hukuki kısıtlamalar da Anayasa'nın 35. maddesi kapsamında incelenebilir.
III. Tedbirin Meşru Amacı, Gerekliliği ve Süresinin Ölçülülük Bakımından Değerlendirilmesi
1. Tedbirin meşru amaca dayanması tek başına yeterli değildir
İhtiyati tedbir veya ihtiyati haciz kararı verilmesinin temel amacı, yargılama sonucunda elde edilmesi beklenen hukuki korumanın etkisiz kalmasını önlemektir. Bu yönüyle söz konusu tedbirler, alacaklının alacağına kavuşması, dava konusu malvarlığı değerinin korunması veya uyuşmazlık konusu hukuki durumun muhafaza edilmesi gibi meşru amaçlara hizmet eder.
Örneğin İbrahim Geçer kararında ihtiyati tedbirin amacı yalnızca taraflar arasındaki uyuşmazlığın sonucunu güvence altına almak değildir. Taşınmazın orman olduğu iddiasıyla açılan tapu iptali ve tescil davasında, orman alanlarının korunması da müdahalenin meşru amacını oluşturmaktadır. AYM, ormanların korunmasına ilişkin toplumsal yararın önemini ve kamu makamlarının bu konuda sahip olduğu takdir yetkisini açıkça kabul etmiştir.
Bununla birlikte Mahkeme, meşru amacın varlığını müdahalenin bütün sonuçlarını haklı kılan sınırsız bir yetki olarak değerlendirmemiştir. Ormanların korunması veya davanın sonucunun etkisiz kalmasının önlenmesi amacıyla taşınmazın devrinin sınırlandırılması başlangıçta gerekli görülebilir. Ancak bu sınırlamanın yaklaşık yirmi beş yıl devam etmesi, artık yalnızca tedbirin amacı üzerinden açıklanabilecek bir durum değildir.
Aynı yaklaşım Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda kararında da görülmektedir. AYM, alacaklının para alacağını güvence altına almak amacıyla borçlunun veya üçüncü kişinin taşınmazı üzerinde ihtiyati haciz uygulanmasını ilke olarak meşru kabul etmiştir. Ancak alacaklının menfaatinin korunması ile taşınmaz malikinin mülkiyet hakkı arasında kurulması gereken dengenin, tedbirin uzun süre devam etmesi nedeniyle bozulabileceğini belirtmiştir.
Dolayısıyla bir tedbirin kanuni dayanağının bulunması ve kamu yararına veya başkasının hakkının korunmasına yönelik meşru bir amaç taşıması, o tedbirin süresiz biçimde devam ettirilebileceği anlamına gelmez.
2. Ölçülülük denetiminde belirleyici unsur: Orantılılık
AYM'nin yerleşik yaklaşımına göre ölçülülük ilkesi elverişlilik, gereklilik ve orantılılık alt ilkelerinden oluşmaktadır.
Elverişlilik, müdahalenin ulaşılmak istenen amacı gerçekleştirmeye elverişli olmasını; gereklilik, aynı amaca daha hafif bir müdahaleyle ulaşılmasının mümkün olmamasını; orantılılık ise bireyin hakkına yapılan müdahale ile ulaşılmak istenen amaç arasında makul bir dengenin kurulmasını ifade eder.
İhtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararları bakımından AYM'nin incelemesinde özellikle orantılılık ölçütü öne çıkmaktadır. Zira bu tedbirlerin dava sonucunu güvence altına almaya elverişli olduğu ve başlangıçta gerekli görülebileceği çoğu durumda tartışma konusu değildir. Anayasal sorun, tedbirin devam etmesinin malike yüklediği külfetin zaman içinde ulaşılmak istenen amaçla dengeli kalıp kalmadığıdır.
AYM'nin Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda kararında ortaya koyduğu ilke bu açıdan belirleyicidir: Mülkiyet hakkını sınırlandıran bir tedbirin ölçülü olabilmesi için hem kapsamı hem de süresi itibarıyla orantılı uygulanması gerekir. Tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesi, mülkiyet hakkının tanıdığı yetkilerin kullanılmasını belirsiz biçimde erteleyerek malike orantısız bir külfet yükleyebilir.
Bu yaklaşım, ölçülülük incelemesinin yalnızca tedbirin hangi malvarlığı değerine uygulandığıyla sınırlı olmadığını göstermektedir. Tedbirin ne kadar sürdüğü, hangi tasarrufları engellediği, taşınmazın ekonomik değerini nasıl etkilediği ve malikin bu süreçte ne ölçüde külfete katlandığı da değerlendirmeye dâhildir.
Başka bir ifadeyle, başlangıçta ölçülü olan bir tedbirin zaman içinde ölçüsüz hâle gelmesi mümkündür. Tedbirin devam süresi uzadıkça, başlangıçta haklı görülen müdahalenin sürdürülmesini gerektiren nedenlerin de yargısal makamlarca yeniden değerlendirilmesi gerekir.
3. Tedbirin süresi bakımından sabit bir anayasal sınır bulunmaması
AYM'nin kararlarından, ihtiyati tedbir veya ihtiyati haczin belirli bir süreyi aşmasıyla otomatik olarak mülkiyet hakkının ihlal edilmiş sayılacağı sonucu çıkarılmamalıdır. Mahkeme, bütün tedbirler için geçerli olacak beş, on veya başka bir yıllık sabit bir süre belirlememiştir.
Bunun yerine tedbirin süresini somut olayın özellikleriyle birlikte değerlendirmektedir. Uyuşmazlığın niteliği, yargılamanın hangi aşamada bulunduğu, tedbirin kapsamı, taşınmaz üzerindeki etkileri, başvurucunun davranışları ve yargısal makamların sürecin hızlandırılması için gösterdiği özen bu değerlendirmede önem taşımaktadır.
Bununla birlikte AYM'nin incelenen kararlarında on yılı aşan sürelerin ölçüsüzlük değerlendirmesinde belirleyici olduğu görülmektedir. Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda kararında ihtiyati haczin yaklaşık on yılı aşkın süre devam etmesi; İbrahim Geçer kararında tedbirin yaklaşık yirmi beş yıl sürmesi; Şeyhmus Terece kararında yaklaşık on dokuz yıl devam etmesi ve Mehmet Gökhan Eminoğlu ve diğerleri kararında tedbirin on iki yıl on dört gün boyunca uygulanması mülkiyet hakkı ihlali sonucuna ulaşılmasında etkili olmuştur.
Öte yandan bu yaklaşım yalnızca çok uzun süreli tedbirlerle sınırlı değildir. AYM'nin 2023/65565 başvuru numaralı kararında yaklaşık beş yıl devam eden ihtiyati tedbirin de somut olayın koşulları içinde süresi itibarıyla orantılı olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu örnek, ihlal değerlendirmesinde tek başına yıl hesabının değil, tedbirin bütün etkilerinin dikkate alındığını göstermektedir.
Dolayısıyla belirleyici olan, tedbirin belirli bir süreyi aşmış olması değil; devam süresinin somut olayda ulaşılmak istenen amaçla makul bir denge içinde bulunup bulunmadığıdır.
IV. Yargısal Makamların Pozitif Yükümlülükleri ve Özen Sorumluluğu
1. Mülkiyet hakkının korunması yalnızca müdahaleden kaçınma yükümlülüğünden ibaret değildir
AYM'nin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarında üzerinde durduğu önemli meselelerden biri, devletin mülkiyet hakkına ilişkin pozitif yükümlülükleridir.
Anayasa'nın 5. ve 35. maddeleri birlikte değerlendirildiğinde devletin mülkiyet hakkına doğrudan müdahale etmemesinin yanı sıra bu hakkın etkili biçimde korunmasını sağlayacak hukuki ve kurumsal mekanizmaları oluşturma yükümlülüğü de bulunmaktadır.
Bu yükümlülük, özel kişiler arasındaki uyuşmazlıklarda da önem taşır. Nitekim Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda kararında AYM, bir tarafta alacaklının mülkiyet hakkı kapsamında korunan alacağı, diğer tarafta ise borçlunun veya tedbirden etkilenen üçüncü kişinin mülkiyet hakkı kapsamındaki malvarlığı değerinin bulunduğunu belirtmiştir.
Devletin görevi, yalnızca alacaklının alacağına ulaşmasını sağlayan etkili bir icra ve yargılama sistemi kurmak değildir. Aynı zamanda borçlu veya üçüncü kişinin mülkiyet hakkına yapılan müdahalelere karşı etkili biçimde itiraz edebilmesini ve bu müdahalelerin keyfî ya da ölçüsüz sonuçlar doğurmasının önlenmesini de sağlamaktır.
Bu bakımdan ihtiyati tedbirin uzun süre devam etmesi, yalnızca yargılamanın gecikmesi sorunu olarak görülemez. Tedbirin mülkiyet hakkı üzerindeki etkilerinin gözetilmemesi, devletin pozitif yükümlülüklerinin yerine getirilmemesi sonucunu doğurabilir.
2. İvedilik ve özen yükümlülüğü
AYM'nin içtihadında yargısal makamların sorumluluğu, tedbir kararı vermekle sona ermemektedir. Tedbirin devam ettiği süreçte yargılamanın ivedilikle yürütülmesi ve mülkiyet hakkı üzerindeki kısıtlamanın gereksiz yere uzamasının önlenmesi gerekir.
Geçici hukuki koruma tedbirlerinin temel özelliği, asıl uyuşmazlık sonuçlanıncaya kadar uygulanmalarıdır. Ancak asıl yargılamanın yıllarca devam etmesi, tedbirin de aynı süre boyunca uygulanmasını zorunlu kılan bir gerekçe olarak kabul edilemez. Yargılamanın uzaması ile tedbirin devamının zorunluluğu birbirinden ayrı değerlendirilmelidir.
Bu nedenle mahkemelerin, tedbirin devamını gerektiren koşulların hâlen mevcut olup olmadığını ve daha hafif bir hukuki koruma yöntemiyle aynı amaca ulaşılıp ulaşılamayacağını değerlendirmeleri gerekir. Tedbirin kapsamı ve süresi bakımından ortaya çıkan değişiklikler de dikkate alınmalıdır.
Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda kararında AYM, tedbiri uygulayan kamu makamlarının ivedi ve özenli davranma yükümlülüğüne özellikle dikkat çekmiştir. Mahkemeye göre tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesi, mülkiyet hakkının tanıdığı yetkilerin kullanılmasını belirsiz biçimde erteleyerek mülk sahibine orantısız bir külfet yüklemektedir.
İbrahim Geçer ve Şeyhmus Terece kararlarında da aynı yaklaşım sürdürülmüştür. Özellikle taşınmazın orman niteliğinde olduğu iddiasıyla açılan davada kamu yararının güçlü olması, tedbirin yaklaşık yirmi beş yıl devam etmesini haklı kılmamıştır. Benzer biçimde mirasçılara intikal eden taşınmazlar üzerindeki tedbirin uzun süre devam etmesi de mülkiyet hakkı bakımından ölçüsüz bulunmuştur.
Bu çerçevede yargısal makamların sorumluluğu, yalnızca davayı makul sürede sonuçlandırmakla sınırlı değildir. Tedbirin mülkiyet hakkı üzerindeki etkilerini gözetmek, tedbirin devamını gerektiren koşulları değerlendirmek ve sürecin gereksiz yere uzamasını önlemek de bu sorumluluğun kapsamındadır.
V. Miras Yoluyla İntikal Eden Taşınmazlar Bakımından Tedbir Süresinin Değerlendirilmesi
Mülkiyet hakkına yönelik müdahalenin süresinin belirlenmesinde, taşınmazın miras yoluyla intikal etmiş olması ayrıca önem taşımaktadır.
AYM, İbrahim Geçer ve Şeyhmus Terece kararlarında miras hakkının da Anayasa'nın 35. maddesi kapsamında güvence altına alındığını vurgulamıştır. Bu nedenle taşınmaz üzerinde muris hayattayken başlayan ve mirasçılara intikal ettikten sonra da devam eden ihtiyati tedbirin süresi değerlendirilirken yalnızca mirasçının malik olduğu dönemin dikkate alınması yeterli değildir.
Miras yoluyla mülkiyetin intikali, taşınmaz üzerindeki mevcut hukuki kısıtlamayı ortadan kaldırmadığı gibi mirasçının bu kısıtlamadan kaynaklanan sonuçlara katlanmasını da gerektirebilir. Ancak bu durum, tedbirin önceki malik döneminde başlayan süresinin anayasal değerlendirme dışında bırakılmasını haklı kılmaz.
AYM'nin yaklaşımı, tedbirin taşınmaz üzerindeki toplam etkisinin dikkate alınması gerektiğini göstermektedir. Böylece mülkiyet hakkının korunması, yalnızca bireysel başvurucunun malik sıfatını kazandığı tarihten itibaren değil, miras yoluyla intikal eden hukuki durumun bütünlüğü içinde ele alınmaktadır.
VI. İhlalin Tespiti ve Giderim Yöntemi
İhtiyati tedbir veya ihtiyati haczin uzun süre devam etmesi nedeniyle mülkiyet hakkının ihlal edildiğinin tespit edilmesi, tedbirin kendiliğinden ortadan kalkması anlamına gelmez.
AYM'nin Hesna Funda Baltalı ve Baltalı Gıda kararında bu ayrım açık biçimde görülmektedir. Mahkeme, ihtiyati haczin başlangıçta hukuka aykırı olduğu yönündeki şikâyetin olağan kanun yolları tüketilmediğinden incelenemeyeceğini belirtmiş; buna karşılık tedbirin uzun süre devam etmesinden kaynaklanan mülkiyet hakkı ihlalini kabul etmiştir. Ancak ihlal tespitinin, üçüncü kişilerin haklarını da etkileyebilecek şekilde ihtiyati haczin kaldırılmasını gerektirmediği sonucuna ulaşmıştır.
Benzer şekilde Şeyhmus Terece kararında da ihlalin kaynağının tedbirin makul olmayan süre devam etmesi olduğu belirtilmiş, ihlal kararının tedbirin kaldırılmasını zorunlu kılmadığı ifade edilmiştir.
Mehmet Gökhan Eminoğlu ve diğerleri kararında ise ihtiyati tedbir bireysel başvuru yapılmadan önce kaldırılmıştır. Bu nedenle ihlalin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması bakımından yeniden yargılama yapılmasında hukuki yarar bulunmadığı değerlendirilmiş ve başvurucuların talebi doğrultusunda 100.000 TL manevi tazminatın müştereken ödenmesine hükmedilmiştir.
Bu kararlar, 6216 sayılı Kanun'un 50. maddesi çerçevesinde ihlalin gideriminin somut olayın koşullarına göre belirlenmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. İhlal devam ediyorsa öncelikle bu durumun sona erdirilmesi; tedbir kaldırılmışsa veya yeniden yargılama ihlalin sonuçlarını gidermeye elverişli değilse uygun tazminat yönteminin değerlendirilmesi mümkündür.
Bununla birlikte AYM'nin yaklaşımında, tedbirin uzun sürmesinden doğan ihlalin giderimi ile tedbirin başlangıçta hukuka uygun olup olmadığına ilişkin uyuşmazlığın çözümü birbirinden ayrılmaktadır. İhlal kararı, derece mahkemelerinin yerine geçerek asıl uyuşmazlık hakkında karar verilmesi veya tedbirin her durumda kaldırılması anlamına gelmemektedir.
VII. Sonuç
Anayasa Mahkemesinin ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz kararlarına ilişkin içtihadı, geçici hukuki koruma mekanizmalarının mülkiyet hakkı üzerindeki etkilerinin yalnızca tedbirin verildiği aşamada değil, uygulandığı bütün süreç boyunca değerlendirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır.
Bu içtihadın temelinde, geçici hukuki korumanın amacı ile mülkiyet hakkının etkili biçimde korunması arasında adil bir dengenin kurulması bulunmaktadır. Alacaklının alacağına kavuşmasının veya davacının dava sonunda elde edeceği hakkın güvence altına alınmasının meşru olması, taşınmaz malikinin ekonomik ve hukuki tasarruf yetkilerinin belirsiz bir süre boyunca sınırlandırılmasını haklı kılmaz.
AYM'nin yaklaşımına göre tedbirin başlangıçta hukuka uygun olması ile tedbirin devam ettiği süre boyunca ölçülü kalması farklı meselelerdir. Bir tedbir başlangıçta elverişli, gerekli ve orantılı olabilir; ancak yargılamanın uzaması ve tedbirin mülk sahibi üzerindeki etkilerinin ağırlaşması sonucunda ölçüsüz hâle gelebilir.
Bu nedenle yargısal makamların sorumluluğu, tedbir kararı vermekle sınırlı değildir. Tedbirin devamını gerektiren koşulların gözetilmesi, yargılamanın ivedilikle yürütülmesi, mülkiyet hakkı üzerindeki kısıtlamanın kapsam ve süre bakımından orantılı tutulması ve tedbirden etkilenen kişinin aşırı bir külfete maruz bırakılmaması gerekir.
Sonuç olarak ihtiyati tedbir ve ihtiyati haciz, uyuşmazlığın sonucunu güvence altına alan geçici hukuki koruma araçları olmakla birlikte, bu araçların uygulanması mülkiyet hakkının anayasal güvencelerini ortadan kaldırmaz. Tedbirin makul olmayan bir süre devam etmesi, malikin mülkiyet hakkından kaynaklanan yetkilerini belirsiz biçimde erteleyerek ona şahsi ve aşırı bir külfet yüklediğinde, başlangıçta hukuka uygun olan müdahale dahi Anayasa'nın 35. maddesinin ihlaline dönüşebilir.



